Manieryzm wrocławski

Wystawa czasowa w Muzeum Narodowym we Wrocławiu

Jest to pierwsza w historii monograficzna ekspozycja poświęcona wrocławskiemu manieryzmowi – fascynującemu okresowi w sztuce miasta, który nadal pozostaje mało rozpoznany. Lata około 1600 roku. i początek XVII wieku to czas wielkiego rozkwitu stolicy Śląska i powstającej tam sztuki. Zwiedzający zobaczą przeszło 150 dzieł z tego okresu sprowadzonych z całej Europy.

Wrocław około 1600 r. przeżywał okres szczególnej prosperity; mieszczaństwo oraz szlachta bardzo się wzbogaciły, a kupiectwo osiągnęło niezwykłe wręcz dochody. Trwający od stuleci pokój pozwalał nie tylko znajdować przyjemność w obcowaniu z  cennymi dziełami sztuki, pięknymi wyrobami złotniczymi i ceramicznymi, ale także gromadzić kurioza i organizować kunstkamery pełne przedmiotów dostarczanych z ciągle odkrywanego Nowego Świata – wyjaśnia Piotr Oszczanowski, kurator wystawy. W tę koniunkturę, dostatek, otwartość i ciekawość świata obywateli Wrocławia, którzy studiowali na uniwersytetach w całej Europie, doskonale wpisali się wrocławscy artyści. Wielu z nich wybrało stolicę Śląska jako swoje miejsce na ziemi – przybyli do niej z odległych stron (np. z Nijmegen i Amsterdamu, z Bazylei i Ulm, z Drezna i Freibergu); wielu także – zanim rozpoczęło tutaj swoją zawodową działalność – odbyło obowiązkowe podróże edukacyjne, które zawiodły ich na Półwysep Apeniński, na teren Bawarii czy wreszcie do rudolfińskiej, magicznej i rozkochanej w sztuce Pragi. Ambicją wrocławian było też sprowadzanie obrazów i rzeźb z renomowanych warsztatów europejskich. Do Wrocławia trafiły dzieła światowej sławy twórców: Bartholomaeusa Sprangera, Hansa von Aachen czy Adriaena de Vries. Wrocławianie znajdowali przyjemność w obcowaniu ze sztuką, która ich uczyła, cieszyła i czyniła lepszymi.

Gerhard Hendrik, Figura anioła z epitafium Melchiora von Thilisch st. i jego żony Magdaleny z d. von Orth, 1604, fot. A. Podstawka, Muzeum Narodowe we Wrocławiu, źródło: strona internetowa Muzeum Narodowego we Wrocławiu

Ten trwający kilkadziesiąt lat okres w sztuce miasta (którego kresem stała się wojna trzydziestoletnia i zaraza roku 1632/1633), to jeden z najbardziej niedocenianych, ale przede wszystkim w dalszym ciągu najmniej znany epizod w historii sztuki stolicy Śląska. Wystawa ma za zadanie pokazać jej niezwykłość, różnorodność, erudycję i mistrzostwo wykonania. Bo sztuka około roku 1600 we Wrocławiu była doprawdy… europejska. 

Bartholomaeus Spranger, Chrzest Chrystusa, 1603, fot. W. Rogowicz, Muzeum Narodowe we Wrocławiu, źródło: strona internetowa Muzeum Narodowego we Wrocławiu

Pokazanych zostanie ponad 150 zabytków malarstwa, rzeźby, rysunku, grafiki i rzemiosła artystycznego, wśród nich m.in. puchar cesarski autorstwa Hansa Hockego czy też naczynie w kształcie statku Hansa Stricha – jedne z najlepszych prac złotniczych powstałych we Wrocławiu; rysunek wykonany przez wrocławskiego kaligrafa mającego w momencie tworzenia pracy 105 lat; nautilusy, czyli puchary z muszli gatunku turbo marmoratus S czy też inne wyroby o niezwykłych kształtach wykonane z połączenia metali szlachetnych i tak oryginalnych materiałów, jak np. jajo strusia lub też korale i ząb narwala. Wśród prezentowanych prac znajdą się dzieła wybitnych twórców wrocławskiego manieryzmu, takich jak Gerhard Hendrik z Amsterdamu, Georg Hayer, Jacob Walther, Johann Thwenger oraz cała plejada znakomitych tutejszych złotników.

Matthias Heintze, Zwiastowanie – obraz centralny epitafium kanonika nyskiego i wrocławskiej kolegiaty pw. Świętego Krzyża Adama Kessela, zapewne 1599, Muzeum Narodowe we Wrocławiu, źródło: strona internetowa Muzeum Narodowego we Wrocławiu


Najcenniejszymi dziełami pokazywanymi na wystawie będą (po raz pierwszy od czasów II wojny światowej wystawione obok siebie) prace pochodzące z kościoła Świętej Trójcy w Żórawinie. Są to kreacje światowej sławy manierystów: obraz Bartholomaeusa Sprangera Chrzest Chrystusa oraz rzeźba Adriaena de Vries Chrystus przy kolumnie. Ekspozycja ma układ tematyczny, kolorami dominującymi w scenografii są: złoto, czerń i biel. Autorkami aranżacji są: Edyta Białacka i Klaudia Maślej-Feluś.

Nieznany malarz śląski (wrocławski?), czynny ok. 1400 r., Veraicon, z lat 1400–1410, Muzeum Narodowe w Warszawie,  źródło: strona internetowa Muzeum Narodowego we Wrocławiu

Prezentowane zabytki pochodzą ze zbiorów muzeów narodowych z Wrocławia, Warszawy, Krakowa, Gdańska i Poznania, Zamku Królewskiego na Wawelu, Zamku Królewskiego w Warszawie, Muzeum Zamku w Łańcucie, Muzeum Archidiecezjalnego we Wrocławiu, Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, Biblioteki Narodowej w Warszawie, bibliotek uniwersyteckich we Wrocławiu i w Warszawie, kościołów Wrocławia, Świdnicy, Trzebnicy, Sycowa, Żagania, Gościeszowic oraz muzeów i bibliotek z Berlina, Drezna, Halle, Hamburga, Norymbergi, Görlitz i Königswinter.

Wystawie towarzyszyć będzie bogato ilustrowany album autorstwa Piotra Oszczanowskiego.

Więcej informacji na stronie: http://www.mnwr.art.pl/CMS/wystawy_czasowe/Manieryzm_wroclawski.html

Muzeum Narodowe we Wrocławiu

Manieryzm wrocławski

27 lutego – 13 maja 2018

Powrót
drukuj wyślij facebook