Na zachód przybyli nauczyciele. Janina Szczerska – pedagog w nowej rzeczywistości

wystawa czasowa w Muzeum Historii Szczecina, oddziale Muzeum Narodowego w Szczecinie

Wystawa stanowi próbę zaprezentowania kształtowania się systemu oświaty w powojennym Szczecinie na przykładzie działalności Janiny Szczerskiej. Jej losy stały się przyczynkiem do ukazania nie tylko okoliczności powstania placówek szkolnych na Pomorzu Zachodnim po II wojnie światowej, ale również znaczenia i pozycji nauczyciela w procesie tworzenia tych miejsc.

Wraz z końcem drugiej wojny światowej na Ziemiach Zachodnich i Północnych zaczęto tworzyć polską administrację. Towarzyszył temu proces osiedlania się przybywającej na te tereny ludności polskiej. Wraz z nim zaczęto organizować polskie szkolnictwo, które dawało poczucie stabilizacji i normalności. Powodzenie misji edukacyjnej nie byłoby jednak możliwe, gdyby nie zaangażowanie nauczycieli, przybywających na te ziemie z różnych zakątków Polski.

Janina Szczerska (1897-1981) – organizatorka i dyrektorka pierwszej szkoły ogólnokształcącej w Szczecinie, lata 40., Muzeum Narodowe w Szczecinie

Część z nich wyrażała przekonanie, że mają tutaj do spełnienia zadania nie tylko o charakterze dydaktyczno-wychowawczym, ale również administracyjnym, organizacyjnym, a nade wszystko integracyjnym. Tak też swoją powinność rozumiała Janina Szczerska (1897–1981) – nauczycielka, pierwsza dyrektor I Liceum Ogólnokształcącego w Szczecinie, którym kierowała niemal trzynaście lat, pomiędzy1945 a1951 oraz 1959 i1966. W okresie międzywojennym studiowała filologię na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, gdzie uzyskała tytuł magistra filologii klasycznej i polonistyki. Po studiach pracowała najpierw w gimnazjum męskim w Stryju, a następnie przez blisko dziesięć lat, aż do wybuchu wojny, była dyrektorką Państwowego Gimnazjum Żeńskiego w Siedlcach. Kiedy przybyła w 1945 roku do Szczecina miała za sobą nie tylko bogaty bagaż doświadczeń zawodowych, ale również traumatyczne przeżycia z okresu okupacji. W czasie wojny była dwukrotnie aresztowana i skazana na karę śmierci za działalność w Armii Krajowej, a także poddawana zbrodniczym eksperymentom medycznym w obozie koncentracyjnym w Ravensbrück. Tego rodzaju przejścia i konieczność odnalezienia się w zupełnie nowej rzeczywistości politycznej, niewątpliwie wpłynęły na jej postawę oraz wybory życiowe. Niezmienne pozostało jedynie przekonanie, że praca nauczyciela jest jej powołaniem i misją, pozostała temu wierna do końca, podobnie jak przeświadczeniu, że zarówno szkoła, jak i nauczyciel mają na Pomorzu Zachodnim do spełnienia zadania wykraczające poza tradycyjnie rozumianą oświatę czy wychowanie.

Janina Szczerska podczas uroczystości 10-lecia matury, 17 maja 1958, Muzeum Narodowe w Szczecinie

Dziś Janina Szczerska oceniana jest niejednoznacznie. Z jednej strony uznawana jest za autorytet jako nauczycielka i pedagog, z drugiej zaś krytykowana za zbytnią dyspozycyjność wobec władz. Nie sposób jednak nie docenić jej wkładu w organizację i rozwój szczecińskiej oświaty, której obecny stan z całą pewnością nie mógłby być tak znaczący, gdyby nie jej zaangażowanie oraz poświęcenie.

 

Zaproszenie na otwarcie Państwowego Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącego w Szczecinie, 1945,  Muzeum Narodowe w Szczecinie

Na ekspozycji zostały zgromadzone liczne archiwalia uzupełnione osobistymi przedmiotami Janiny Szczerskiej, a także pamiątki związane z działalnością I Liceum Ogólnokształcącego. Istotne dopełnienie stanowią również obiekty dotyczące powojennego systemu szkolnictwa w Szczecinie.

Na zachód przybyli nauczyciele. Janina Szczerska – pedagog w nowej rzeczywistości

Muzeum Narodowe w Szczecinie – Muzeum Historii Szczecina

ul. Księcia Mściwoja II 8

20.10.2017–21.01.2018

kurator: dr Anna Lew-Machniak  

godziny otwarcia: wtorek, środa, czwartek, sobota: godz. 10.00–18.00

piątek, niedziela: godz. 10.00–16.00

poniedziałek – nieczynne

Więcej informacji na stronie: http://muzeum.szczecin.pl/wystawy/czasowe/wydarzenie/792-wystawa-czasowa-na-zachod-przybyli-nauczyciele-janina-szczerska-pedagog-w-nowej-rzeczywistosci.html

Powrót
drukuj wyślij facebook