Zapomniane dziedzictwo Nowej Huty - Czyżny

Wystawa czasowa w odziale Dzieje Nowej Huty Muzeum Historycznego Miasta Krakowa

Wystawa poświęcona wsi Czyżyny to kolejna ekspozycja z cyklu „Zapomniane dziedzictwo Nowej Huty”. Dotychczas w serii wystaw z tego cyklu zaprezentowano dzieje poszczególnych wsi: Krzesławic, Bieńczyc, Wadowic, Łuczanowic, Mogiły, Branic i Ruszczy.

 

 Prezentowana ekspozycja nie ma charakteru chronologicznego czy tematycznego, lecz ujęta jest w „kapsuły” dotyczące konkretnego miejsca na terenie dzielnicy. I tak, część przy wejściu odpowiada o wschodnim krańcu Czyżyn, gdzie mieści się os. Kolorowe, Rondo Czyżyńskie i dawna fabryka Monopolu Tytoniowego (obecnie Philip-Morris). Zachodni kraniec Czyżyn to: Park Lotników, ruiny Fortu Pszorna i  Muzeum Lotnictwa. Odpowiednio fragment ekspozycji od strony ulicy to południe Czyżyn: relikty dawnej wsi, dwór i powstałe wokół niego w 1957 r. osiedle patronackie Huty im. Lenina, bloki z lat 80. XX w. przy ul. Wężyka, kościół św. Judy Tadeusza, kampus Akademii Wychowania Fizycznego i Park Lotników. Po stronie przeciwnej zaś - północna część Czyżyn: Muzeum Lotnictwa, Pomnik Lotników, Wydział Mechaniczny Politechniki, osiedla: II Pułku, Dywizjonu 303 oraz Avia, a także kościół św. Brata Alberta i relikty dawnej stacji kolejowej w Czyżynach (okolice dzisiejszego Carrefoura).

 

Wyścigi samochodów sportowych na pasie startowym na pasie startowym dawnego lotniska w Czyżynach, lata 60. XX w.,  fot. S. Gawliński, materiały Muzeum Historycznego Miasta Krakowa

Dodatkowo, wystawa o Czyżynach ma charakter kartograficzny. Ekspozycja mająca stanowić wielką mapę 3D ma oddać rzeczywiste rozmieszczenie obiektów na tym terenie oraz ułatwić możliwość prześledzenia różnic w zabudowie na przełomie lat. Dlatego, dla lepszej orientacji przy każdym dziale umieszczone zostały mapy z dwóch różnych okresów. Całość uzupełniają multimedia pokazujące reportaże z zasobów Nowohuckiej Kroniki Filmowej.

 

Konkurs balonowy (przelot balonów nad blokami Czyżyn), 2012, fot. S. Gawliński, materiały Muzeum Historycznego Miasta Krakowa

Przesunięcie horyzontu czasowego aż do dnia dzisiejszego pozwoli także na pokazanie pewnych procesów urbanizacyjnych, które zachodziły na terenie Nowej Huty przez ostatnie pół wieku. Czyżyny są szczególnie wdzięcznym obiektem do tego typu prezentacji, gdyż istniejące tu lotnisko hamowało rozwój jakiejkolwiek zabudowy aż do połowy lat 60. XX w. Dopiero potem zaczęły powstawać osiedla, uczelnie i hipermarkety. Działo się to jednak w sposób tak bezplanowy, że przez lata mieszkańcy Krakowa jadąc z centrum do Nowej Huty mieli wrażenie, że definitywnie opuszczają miasto, by po kilku kilometrach pól, pastwisk i sadów dotrzeć dopiero do pierwszych zabudowań obecnego Ronda Czyżyńskiego. Ów chaotyczny sposób zabudowy terenów dawnego lotniska oraz pól ornych i łąk należących do wsi Czyżyny w dużej mierze utrwalił stereotyp Nowej Huty jako oddzielnego miasta. I choć już w 1951 r. dzielnica ta została włączona do Krakowa, nadal postrzegana jest jako osobny organizm miejski.

Być może ten sposób prezentacji, odbiegający od klasycznych muzealnych reguł, pomoże głębiej wniknąć w dzieje i charakter wsi, która dziś - wraz z dawną wsią Łęg - tworzy XIV dzielnicę samorządową o nazwie „Czyżyny”.

Wystawa czasowa: Zapomniane dziedzictwo Nowej Huty - Czyżyny

Termin trwania wystawy: 6.IV - 2.VII.2017

Muzeum Historyczne Miasta Krakowa, oddział Dzieje Nowej Huty

os. Słoneczne 16

Kraków

 

Powrót
drukuj wyślij facebook
Nie damy zabrać krzyża!