Złotnictwo lubelskie ze zbiorów muzealnych i kolekcji prywatnych

Wystawa w Muzeum Lubelskim w Lublinie

Wystawa Złotnictwo lubelskie ze zbiorów muzealnych i kolekcji prywatnych jest pierwszą w historii Muzeum Lubelskiego prezentacją tego tematu. Zamiarem organizatorów wystawy było zebranie w jednym miejscu wszystkich zabytków lubelskich występujących w kolekcjach polskich. Są to niemal wyłącznie zabytki XIX-wieczne, głównie srebra stołowe. Najstarsze i najcenniejsze eksponaty pochodzą ze zbiorów kościelnych.

Pierwsze wzmianki o złotnikach działających w Lublinie pochodzą ze źródeł XV-wiecznych, jednak  najstarszy eksponat kielich późnogotycki datowany jest dopiero na ok. 1520 r., następne są już z późniejsze. W wieku XVIII pojawiają się pierwsze odczytane sygnatury złotników, z tego też czasu pochodzą  pierwsze wyroby o przeznaczeniu świeckim.  

Kielich gotycki, wystawa Złotnictwo lubelskie ze zbiorów muzealnych i kolekcji prywatnych, Muzeum Lubelskie w Lublinie

Schyłek pierwszej Rzeczpospolitej wiązał się z okresem upadku lubelskiego cechu złotników pod koniec XVIII w. Sztuka złotnicza odrodziła się w Lublinie dopiero w latach 30-tych XIX w. Wtedy przybyli do miasta i otworzyli warsztaty Karol Rotkiel i Józef Suchocki - obaj wykształceni w Warszawie. Ich  umiejętności i gusta nadały ton lubelskiej produkcji tego czasu. W następnym pokoleniu pojawia się lublinianin a zarazem uczeń i następca Rotkiela – Jan Gałecki, z Warszawy przybywa natomiast Szczepan Paszkowski. Obok nich działają złotnicy żydowscy – Jankiel Kacberg, Teodor Lehlein, Icek Sztern, Dawid Tapilband, a pod koniec wieku także nieznany z imienia Rozencweig. Ich wyroby to głównie srebra stołowe, choć pojawiają się też przedmioty o charakterze sakralnym. Przyjmując za punkt wyjścia ilość i różnorodność zachowanych wyrobów można stwierdzić, że największą produkcję prowadził warsztat Rotkiela, a po nim Gałeckiego.

Karol Rotkier, solniczka, XIX w., wystawa Złotnictwo lubelskie ze zbiorów muzealnych i kolekcji prywatnych, Muzeum Lubelskie w Lublinie

Stylistyka wyrobów lubelskich złotników nie odbiega zasadniczo od ówczesnego złotnictwa warszawskiego. Podobnie jak tam znajdujemy wyraźne nawiązania do stylów historycznych: po prostych formach neoklasycznych pojawiły się bardziej ozdobne, nawiązujące do baroku a w dekoracji również ornamenty rokokowe, spotyka się ozdoby w formie pukli albo srebrnych monet montowanych w powierzchni naczyń, przedstawienia figuralne ciągle czerpią z mitologii. Obok  technik tradycyjnych wprowadzano też nowoczesne udogodnienia. Coraz większe zastosowanie znajdowały gotowe elementy dekoracyjne: sztancowane taśmy i plakiety, odlewane nóżki i uchwyty, używane często w sposób eklektyczny: na tym samym wyrobie wśród ornamentów można spotkać barokowe girlandy obok neogotyckich trójliści. Powszechny i stale rosnący udział produkcji fabrycznej powoli prowadził do unifikacji. 

Karol Rotkier, patera, XIX w., wystawa Złotnictwo lubelskie ze zbiorów muzealnych i kolekcji prywatnych, Muzeum Lubelskie w Lublinie

W odróżnieniu od okresu poprzedniego ilość prezentowanych obiektów jest  znacznie większa, ale najwyższą wartość artystyczną i szczególną indywidualność stylu prezentują nadal przedmioty o przeznaczeniu sakralnym. Pośród sreber stołowych XIX w. warto zatrzymać się przy cukiernicach skrzynkowych, które były w Polsce bardzo popularne. Ich kształty to swoiste wariacje na temat szkatułki z wieczkiem, nierzadko zamykanej na kluczyk, a dekoracja prezentuje niezwykłe bogactwo inwencji.  

Jan Gałecki, cukiernica, XIX w., wystawa Złotnictwo lubelskie ze zbiorów muzealnych i kolekcji prywatnych, Muzeum Lubelskie w Lublinie

Wystawa Złotnictwo lubelskie ze zbiorów muzealnych i kolekcji prywatnych nieprzypadkowo odbywa się w roku jubileuszu 700-lecia Lublina. Stwarza bowiem okazję do pełniejszego poznania zachowanej spuścizny lubelskich złotników, co wzbogaci wiedzę o dorobku kulturalnym miasta.    

Wystawie towarzyszył będzie bogato ilustrowany katalog obejmujący ponad 200 obiektów.

Więcej informacji na stronie:

http://www.muzeumlubelskie.pl/Zlotnictwo_lubelskie-2-781-20.html

Złotnictwo lubelskie ze zbiorów muzealnych i kolekcji prywatnych

Zamek Lubelski

Wystawa czynna od 10 marca 2017 r.

Powrót
drukuj wyślij facebook
Lublin woj. lubelskie

„Bój się Boga! Nie przysięgaj…” Obrady Trybunału Koronnego w Lublinie

unia Lubelska według Matejki: wiernie oddana czy podmalowana? Obraz w Muzeum Lubelskim w Lublinie
Lublin. Międzynarodowe centrum żydowskiego życia naukowego i religijnego
Ludu Polski! Polski chłopie i robotniku! Manifest Tymczasowego Rządu Republiki Polskiej z 1918 r.
NOBLISTA W LUBLINIE. Czesław Miłosz doktorem honoris causa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego