Aleja Ireny Sendlerowej

w Warszawie

Niewielka alejka biegnąca równolegle do ulicy Zamenhofa w Warszawie, tuż przy pomniku Bohaterów getta i Muzeum Historii Żydów Polskich, upamiętnia Irenę Sendlerową– niezwykłą kobietę, której nazwisko jeszcze kilkanaście lat temu było zupełnie nieznane, a dzisiaj jest symbolem męstwa, odwagi i poświęcenia w czasach pogardy.

Na Wzgórzu Herzla w Jerozolimie, gdzie mieści się Instytut Jad Waszem (Instytut Pamięci Męczenników i Bohaterów Holokaustu) znajduje się ogród oliwny, upamiętniający ludzi i instytucje, którzy z narażeniem życia pomagali Żydom w podczas II wojny światowej, uhonorowanych tytułem Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata. Najwięcej drzewek poświęconych jest Polakom (ponad sześć i pół tysiąca osób, czyli 26% wszystkich odznaczonych), wśród nich znalazła się również Irena Sendlerowa. 

Irena Sendlerowa (1910–2008) większość swojego życia spędziła w Warszawie. Tutaj studiowała prawo i polonistykę, a także podjęła pracę w Obywatelskim Komitecie Pomocy Społecznej. Podczas II wojny światowej znalazła zatrudnienie w Wydziale Opieki Społecznej Zarządu Miejskiego.  Znała sytuację w getcie warszawskim, pomimo ryzyka wielokrotnie tam była. Kiedy w grudniu 1942 roku emigracyjny rząd polski powołał Radę Pomocy Żydom „Żegota” powierzono jej kierownictwo działem dziecięcym. Dzięki staraniom Sendlerowej i setek współpracujących z nią osób, którzy ryzykowali życie swoje i swoich rodzin – gdyż za pomoc udzielaną Żydom groziła kara śmierci, udało się wyprowadzić z getta warszawskiego i znaleźć schronienie przynajmniej dla 700 dzieci żydowskich.

Irena Sendlerowa, 1942, licencja PD, Wikimedia Commons

Działalność przerwało na kilka miesięcy aresztowanie przez Gestapo (październik 1943 – styczeń 1944 roku). Dzięki przekupstwu odzyskała wolność, ale musiała się ukrywać. Niemniej kontynuowała działalność konspiracyjną i nadal ratowała dzieci z getta. Ich nazwiska skrupulatnie zapisywała. Listy te przetrwały wojnę ukryte w słoiku.

W atmosferze politycznej PRL, kiedy ignorowano działalność konspiracyjną związaną z rządem londyńskim i Armią Krajową, o dokonaniach Sendlerowej milczano. W 1999 roku amerykański nauczyciel z Uniontown w stanie Kansas przygotował wraz uczniami sztukę „Życie w słoiku” (Life in a Jar) zainspirowane jej okupacyjną działalnością Wystawiono ją w wielu szkołach amerykańskich. Nazwisko Sendlerowej wyszło z mroku zapomnienia.  

Tabliczka w Alei Ireny Sendlerowej w Warszawie, fot. Arek, licencja CC BY-SA 3.0 pl, Wikimedia Commons

Alejka otwarta 15 maja 2013 roku, w piątą rocznicę śmierci Ireny Sendlerowej, symbolicznie upamiętnia nie tylko ją samą, lecz również tych wszystkich, którzy z nią współdziałali. Medal Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata, który otrzymała, można zobaczyć w Muzeum Historii Żydów Polskich.

 

Hanna Węgrzynek

Powrót ZOBACZ NA OSI CZASU
drukuj wyślij facebook
CICHOCIEMNY ODBUDOWUJE WARSZAWĘ. Dzieje Stanisława Jankowskiego „Agatona”
Warszawa woj. mazowieckie

MIASTO 44. WSPÓŁCZESNY OBRAZ POWSTANIA WARSZAWSKIEGO

Werble, których nie usłyszał Józef Piłsudski. Poemat symfoniczny Jana Adama Maklakiewicza